Terapia ręki




Terapia ręki powstała w odpowiedzi na potrzebę usprawniania małej motoryki, czyli precyzyjnych ruchów dłoni i palców, mająca na celu zaangażowanie całej kończyny górnej w wykonywanie różnorodnych zadań poprawiających jej funkcjonowanie i doskonalenie ruchów precyzyjnych, w tym przygotowanie do pisania.


Terapia ręki to ćwiczenia i zabawy mające rozwinąć sprawność ruchową dłoni dziecka, umiejętność chwytu oraz koordynację pomiędzy dłońmi, a w późniejszym etapie ćwiczenia grafomotoryczne i naukę pisania.


Terapia skierowana jest przede wszystkim do dzieci wykazujących:

  • zaburzenia napięcia w obrębie kończyny górnej (wzmożone lub obniżone napięcie),
  • nieprawidłową postawę ciała,
  • problemy z wykonywaniem codziennych czynności (picie z kubka, zapinanie guzików),
  • problemy w zabawach manipulacyjnych (układanie małych przedmiotów, lepienie z plasteliny),
  • problemy grafomotoryczne (pisanie, malowanie),
  • zaburzenia koordynacji wzrokowo-ruchowej,
  • problem z koordynacją ruchową,
  • wspomagająco w opóźnieniu rozwoju mowy.

Terapia ręki ma na celu:
  • usprawnianie małej motoryki, czyli precyzyjnych ruchów dłoni i palców, jak również dostarczanie wrażeń dotykowych zarówno z zakresu czucia powierzchniowego jak i głębokiego,
  • usprawnianie funkcji percepcyjno-motorycznych, dzięki którym dziecko osiągnie optymalny poziom w zakresie samoobsługi,
  • doskonalenie sprawności manualnej i grafomotoryki.

    Etapy terapii:
  • Powitanie
  • Ćwiczenia mięśni brzucha i grzbietu
  • Stymulowanie czucia głebokiego
  • Ćwiczenia rozmachowe/ rozruchowe
  • Ćwiczenia manualne
  • Ćwiczenia manipulacyjne
  • Rozluźnienie
  • Pożegnanie


Ponieważ ręka spełnia swoje funkcje, gdy wszystkie jej elementy składowe, a więc kości, stawy i mięśnie działają prawidłowo i zachowana jest ich wielostronna współpraca, stąd ważne jest, żeby podczas terapii nie usprawniać poszczególnych części składowych ręki, ale postrzegać ją całościowo i pracować nad rozwojem funkcji, takich jak np. nauka trzymania łyżki, picia z kubeczka itp. W późniejszym czasie obejmuje też naukę pisania. Wszystkie proponowane zabawy mają jednak swoją kolejność i nie mogą być wprowadzane w sposób przypadkowy. Należy także pamiętać o tym, że rozwój małej motoryki zawiera się w rozwoju psychomotorycznym dziecka i przebiega równolegle do jego całościowego rozwoju, co oznacza, że wszystkie działania proponowane w trakcie terapii muszą być odpowiednio dobrane nie tylko do poziomu manualnego dziecka, lecz także do poziomu jego funkcjonowania poznawczego.
U dzieci z Trisomią 21 terapia bazuje na różnych masażach, ćwiczeniach, a także zabawach wzmacniających poszczególne mięśnie. Ponieważ dzieci z Trisomią 21 często mają zaburzenia sensoryczne w obrębie rąk, zadania w terapii ręki związane są także z odwrażliwianiem sensorycznym.
Terapia rozwija zdolności ruchów precyzyjnych dłoni, co wiąże się ze wzrostem możliwości komunikacyjnych, rozwojem mowy oraz jest niezbędnym elementem do wykonywania czynności samoobsługowych.


Bibliografia:
  1. W. Bartkiewicz, A. Giczewska, Terapia ręki”, Warszawa 2014;
  2. Materiały szkoleniowe, Terapia ręki I i II stopień”, Warszawa 2014.